كتاب الكترونيكي چيست؟
كتاب الكترونيكي را به طور ساده ميتوان اين گونه تعريف كرد: " دخيره اطلاعات يك كتاب در قالب ديجيتال به صورتي كه بتوان آن را بر روي صفحه كامپيوتر مشاهده كرد." كتابهاي الكترونيكي را ميتوان روي محملهاي ديجيتالي نظير "ديسك فشرده"، "ديسك فشرده ديجيتالي"، شبكه جهاني وب، و جز آن منتشر كرد. براي مثال، بسياري از منابع مرجع نظير دايرةالمعارف بريتانيكا، دايرةالمعارف آمريكانا، فرهنگ وبستر، فرهنگ آكسفور و از اين قبيل، علاوه بر قالب چاپي، بر روي ديسك فشرده و نيز شبكه جهاني وب قابل دستيابي هستند در سالهاي اخير، ناشران منابع مرجع سعي كردهاند تا علاوه بر لوح فشرده، انتشارات خود را از طريق شبكه جهاني وب در محيطي فراگيرتر، ارزانتر، و با قابليتهاي چند رسانهاي و فرامتني در دسترس طيف وسيعي از خوانندگان قرار دهند.
كتابهاي الكترونيكي را ميتوان به دو صورت در محيط وب شناسايي كرد. برخي كتابهاي الكترونيكي، شكل چاپي ندارند و فقط در قالب ديجيتالي منتشر ميشوند. همه فرآيند نشر كتاب از زمان تأليف تا قرار گرفتن در محيط وب، به صورت الكترونيكي انجام ميشود. بنابراين چنين كتابهايي را نميتوان در جهان چاپي و كتابخانههاي سنتي يافت و از اين لحاظ اثري منحصر به فرد به شمار ميآيند. اين بخش از عرصه نشر كتابهاي الكترونيكي هنوز با مشكلات حقوقي، معنوي، و اقتصادي روبهرو است. در واقع، ناشران به اين نكته مهم پيبردهاند كه چه از نظر رقابت با ديگران و چه از لحاظ پاسخگويي به نيازهاي جامعه جديدي از مخاطبان يعني "خوانندگان اينترنتي"، چارهاي جز توجه به امكانات و قابليتهاي نشر اينترنتي ندارند و ناچار به نقشآفريني در اين محيط هستند.
بخش دوم از كتابهاي الكترونيكي در محيط وب، در واقع شكل الكترونيكي نسخههاي چاپي منتشر شده به شمار ميآيند كه ناشران آنها را از طريق وب نيز دسترسپذير كردهاند. اين گروه كتابهاي الكترونيكي به سرعت در حال توسعه و گسترش هستند.
انواع كتابهاي الكترونيكي
كتابهاي الكترونيكي، با توجه به ويژگيها، امكانات، و كاربردهايشان به گروههاي زير تقسيم ميشوند:
1. كتابهاي الكترونيكي فقط متن ـ در اين دسته، كتابهاي الكترونيكي فقط شامل اطلاعات متني هستند و هيچگونه تصوير، نمودار و جز آن را شامل نميشوند.
2. كتابهاي الكترونيكي داراي تصاوير اسكن شده ـ در كنار اطلاعات متني، تعدادي تصوير اسكن شده نيز وجود دارد.
3. كتابهاي الكترونيكي با تصاوير متحرك ـ در كنار اطلاعات متني، تعدادي تصوير انيميشن و يا قطعاتي از فيلم نيز وجود دارد.
4. كتابهاي الكترونيكي سخنگو ـ اين دسته كتابهاي الكترونيكي با استفاده از امكانات صوتي و الكترونيكي تا حدي با كاربر رابطه برقرار ميكنند.
5. كتابهاي الكترونيكي چند رسانهاي ـ در اين دسته از كتابهاي الكترونيكي يك رابطه چند رسانهاي و دو سويه ميان كتاب و خواننده برقرار ميشود. اين دسته كاملاً با كتابهاي سنتي و چاپي متفاوتاند و امكانات كمكي براي جستجو و تحقيق در آنها در نظر گرفته شده است.
كتابهاي الكترونيكي در محيط وب بيشتر در قالب PDF، HTML، و يا متن ساده در دسترس قرار ميگيرند. براي مطالعه برخي كتابهاي الكترونيكي بايد همه متن كتابها را به كامپيوتر شخصي خود انتقال داد و يا صفحه يا فصل آنها را مطالعه كرد.
(تعداد بازدید: 337 مرتبه)